NEF İdare Şurası Lideri Erden Timur, “Konut satışlarında Kasım ayı datalarına nazaran yüzde 20 düşüş var, Ocak-Kasım devrinde de yüzde 14 düşüş var. Bu sene 1 milyon 200 bin üzere bir sayıyla bitecek. Temel nokta enflasyon; yani alım gücünün artmaması. Öte yandan arazi fiyatları olsun inşaat maliyetleri olsun bir artış var. Bir yandan da gereksinim bitmedi bir barınma krizi yaşanıyor, kiralık mesken bulunamıyor” biçiminde konuştu.
Bloomberg HT yayınına katılan Timur “Faizler de büyük tesir yaptı zira faiz düştüğünde birçok insan konut alabiliyor. Lakin en alt gelirli kesim tekrar alamıyor; zira yurtdışında mortgage kredisini 30 yıla bölüyorlar biz 10 yıla bölüyoruz. Aslında iki problem var. Arsa maliyetlerinin düşmesi gerekiyor zira 100 liraya satılan bir konutun 50 lirası arsa maliyeti. Ayrıyeten ödenen vergi çok fazla, bunun 26 lirası da vergi” dedi.
Sıkılaştırma siyasetinin devam etmesinin gerekliliğine dikkat çeken Timur “ Tahminen şu anda bu işletmeler için ve hepimiz için zorlayıcı; lakin sonuçta gerçek siyasetle bu işin içinden daima birlikte çıkmamız gerekiyor. Bu siyaset devam ettiği surece de, faizler düşmeden ve enflasyon gitmeden bu maliyetler düşmez. Konutta alış-satış azalsa da likidite azalsa da maalesef ki fiyatlar tekrar de artmaya devam eder. Ne vakit KKM’ler düşmeye başlar, yurtdışından uzun vadeli yabancı yatırımcı gelir o vakit eski 2013’ler düzeyi üzere olur. O vakit çok daha düzgün oluruz” halinde konuştu.
Timur “Barınma muhtaçlığı meselesini çözmek çok kıymetli; münasebetiyle birinci konutunu alanlar için kampanyalar yapılması gerekiyor. Bunun da kamu-özel işbirliği ile çözülmesi gerekiyor” dedi.
Yabancıya satışlarda yaşanan düşüşe de dikkat çeken Timur “Onlar için de aslında kur bazında fiyatlarımız artıyor. Başka taraftan konutla vatandaşlık almak 400 bin dolara çıktı. Bunun da tesiri çok oldu. Biz diyoruz ki vatandaşlık değil, daha düşük bir sayıyla oturum müsaadesi olsun sonra muhakkak kriterleri sağlıyorsa bu vatandaşlığa dönüşsün. Avrupa Birliğinde 200 bin euroya oturum müsaadesi alabiliyorsunuz. Rekabet edebilmemiz için burada da misal bir sistem olması lazım. Bizim konut satışlarımız direkt yatırıma da katkı sağlayan değerli bir kalem o yüzden yabancıya konut satışını çözmemiz gerekiyor” tabirlerini kullandı.
“Markalı konutlar artış daha fazla”
İnşaat maliyetlerinin artmaya devam ettiğini söyleyen Timur “İnşaat maliyet endeksi 8 senede 11 kat artmış. Bu endeks standart konutu baz alıyor. Markalı konutlarda ise bunun çok üzerinde bir artış var. Genel masraflarda de çok büyük artış var. Bu artışlar devam edecek mi? Evet edecek, zira enflasyon artıyor. Tabi maliyetler yatırımlara da yansıyor, üretim azalıyor” halinde konuştu.
