İstanbul’da düzenlenen 3. Finansın Geleceği Doruğu’nun açılışında konuşan Sermaye Piyasası Konseyi (SPK) Lideri İbrahim Ömer Gönül, sermaye piyasalarının arz ve talep istikametli olarak epey ağır bir yıl geçirdiklerini söyledi.
Borsa yatırımcı sayısının rekor kırarak 8,5 milyonun üzerine çıktığını lisana getiren Gönül, “15 Aralık prestijiyle 54 şirket halka arz edildi. Şirketler piyasadan 79,3 milyar lira fon sağladı” tabirini kullandı.
Gönül, imalat kesiminden 19, güç ve GYO’dan 9’ar, finansal kuruluşlardan 4, tarımdan 3, öbür dallardan ise 10 şirketin halka arz olduğunu belirterek şöyle devam etti:
“Her kesime büyük bir yelpazede sermaye piyasaları içinde finans sağlamaya çalıştık. Bildiğiniz üzere 2022 yılında 40 ve 2021’de 52 şirket halka arz olmuştu. Bunların yanı sıra 33 şirket de bedelli sermaye artırımı yoluyla finans sağlamış oldu. 2023 yılının başından bugüne kadar borçlanma piyasasından fon meblağı yaklaşık olarak 710 milyar lira oldu. Kelam konusu fonun 356,9 milyar lirası yurt içi borçlanma yoluyla, 352,9 milyar lirası yurt dışı borçlanma yoluyla sağlanmış oldu.”
Gönül, kolektif yatırım kuruluşları olarak isimlendirdikleri yatırım fonu ve yatırım iştirakinin, sermaye piyasasının gelişiminde aktif rol oynadığını bildirdi.
İbrahim Ömer Gönül, 15 Aralık prestijiyle menkul yatırım fonlarının sayısının 1423 adede, büyüklüğünün ise 1 trilyon 460 milyon liraya ulaştığını belirterek, emeklilik yatırım fonu sayısının 376’ya, büyüklüğünün de 714,8 milyar liraya yükseldiğini anlattı.
“11 ayda 212 şahsa süreç yasağı getirdik”
SPK Lideri Gönül, halihazırda halka açık 9 menkul değer yatırım iştirakinin, 48 gayrimenkul yatırım iştirakinin ve 7 gelişim sermayesi yatırım iştirakinin bulunduğunu lisana getirerek şunları tabir etti:
“2023 yılında 9 GYO, halka arz yoluyla yaklaşık 16 milyar lira fon elde etti. Sermaye piyasasına kazandırdığımız diğer bir enstrümanımız ise kitle fonlama platformları. Bu kitle fonlama platformlarıyla küçük projelere halkın ortak olmasını ve bunlara finans sağlamayı hedefledik. 13 platform şu anda hayata geçmiş vaziyette ve süreç görüyor. Şura olarak sermaye piyasaları kanalıyla şirketlere finansman imkanı sağlarken, yatırımcıların korunması da biliyorsunuz bizim öncelikli vazifelerimizden bir tanesi. Bununla ilgili sayılara baktığımızda, 2023 yılının 11 ayında 212 bireye süreç yasağı, 90 şahsa 195 milyon lira meblağında idari para cezası verildi. 9 kişi hakkında da cürüm duyurusunda bulunduk. Buna dünkü bültendeki sayılar dahil değil. Biliyorsunuz orada da hayli önemli bir yaptırım getirdik. Bizim önlemlerimizin yanı sıra Borsa İstanbul’u görevlendirdiğimiz önlem idare sistemi kapsamında menkul değer bazında toplam 13, yatırımcı bazında toplam 38, volatilite bazlı önlemler kapsamında da 699 önlem uygulandı. Biz finansın geleceğine bakarken Sermaye Piyasası Konseyi olarak kendimizi hazırlamaya devam ediyoruz. “
“2024’te tüm müracaatlar e-Başvuru sisteminden alınabilecek”
Gönül, e-Başvuru projesinin hayata geçirildiğini ve böylelikle müracaatları elektronik ortamda almaya başladıklarını anımsattı.
İlk evvel yatırım iştirakleri ve kurumsal yatırımcıların müracaatlarının alınmaya başlandığını lisana getiren Gönül, “2024 yılında tüm müracaatları bu sistemden alabileceğiz. Borsa İstanbul ve Merkezi Kayıt Kuruluşu ile birlikte çalıştığımız risk merkezi projemizin de sonuna geldik. Kesim modül hayata geçmeye başlayan risk merkeziyle birlikte sermaye piyasaları başta olmak üzere genel görünümde olan bütün riskleri tahlil etme talihimiz olacak. Bunun yanı sıra üniversitelerle işbirliği yapmaya devam ediyoruz” diye konuştu.
Gönül, yapay zeka kullanımı ve başka bahislerde işbirliklerinin devam ettiğini, bunlarla birlikte sermaye piyasasında oluşabilecek harika hareketlerin de anında tespit edilebileceğini söyledi.
Gayrimenkul yatırım iştiraklerine ait kesim taleplerinin kıymetlendirilmesi ve uygulamada görülen meselelerin giderilmesi için mevzuatı tekrar gözden geçirdiklerini belirten Gönül, “Girişim ekosisteminin finansmanında ferdî emeklilik sisteminin daha aktif kullanılmasına yönelik çalışmalarımızın da sonuna geldik” dedi.
