Milyonlarca çalışanı direkt milyonlarcasını da dolaylı olarak etkileyen taban fiyat için son haftaya giriliyor.
Yıl sonuna kadar kesinlikle netleşmesi ve yeni yıldan evvel Resmi Gazete’de yayımlanması gereken taban fiyat için 11 Aralık’ta başlayan belirleme sürecinde üçüncü toplantı tarihi şimdi netleşmedi.
Tespit için Minimum Fiyat Tespit Komitesi’nin dört toplantı yapması gerekiyor. Birinci toplantısını 11 Aralık, ikinci toplantısını da 18 Aralık’ta yapan kurul, yıl sonuna bir hafta kalmasına rağmen yeni toplantı tarihini şimdi açıklamadı.
Çalışma ve Toplumsal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan TBMM Genel Konseyi’nde bakanlığın bütçe görüşmeleri sırasında yaptığı açıklamada minimum fiyat ve 5 milyon çalışan emekliye tek seferlik ödenecek 5 bin lira ikramiye için çalışmaların sürdüğünü belirtti.
Işıkhan, 2024 yılı taban fiyatını tespit etmek üzere Minimum Fiyat Tespit Kurulu’nun 11 Aralık’ta çalışmalarına başladığını belirterek, “Komisyondan çıkacak kararın herkesin mutabık kaldığı bir fiyat düzeyi olmasını ümit ediyoruz” tabirini kullandı.
Asgari fiyat nasıl belirleniyor?
Asgari fiyatı, yasa gereği personel, patron ve hükümetten beşer temsilci olmak üzere 15 şahıstan oluşan Minimum Fiyat Tespit Komitesi belirliyor.
Komisyon, yeni minimum fiyatı belirleme çalışmaları kapsamında aralık ayında belirli tarihlerde toplanıyor.
Bakanlığın belirlediği üyelerden birinin başkanlık ettiği kurul, en az 10 üyenin iştirakiyle toplanıp oy çokluğuyla karar veriyor. Oyların eşitliği halinde liderin bulunduğu tarafın çoğunluğu sağladığı kabul ediliyor.
Mevcut minimum fiyat net 11 bin 402 lira
Asgari fiyat, bir personel için aylık brüt 13 bin 414 lira 50 kuruş, vergiler ve kesintiler düştüğünde net 11 bin 402 lira 32 kuruş olarak uygulanıyor.
Asgari fiyatın patrona toplam maliyeti, bir emekçi için 15 bin 762 lira 4 kuruş. Bunun 13 bin 414 lira 50 kuruşunu brüt minimum fiyat, 2 bin 79 lira 25 kuruşunu toplumsal güvenlik primi, 268 lira 29 kuruşunu patron işsizlik sigorta primi oluşturuyor.
Tek artırım sinyalleri
Yaptığı açıklamalarda taban fiyata tek artırım yapılacağı iletisini veren Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, “Yılbaşında çalışanlarımızın fiyatlarında hem genel ekonomik dengeyi sarsmayacak hem de onların kayıplarını telafi edecek bir artış yapılacak” dedi.
Çalışma ve Toplumsal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, bu yıl taban fiyata tek artırım yapılacağını belirterek, “Geçen Temmuz ekstraydı. Ancak muhtaçlık hasıl olursa bir ortaya gelinebilir. Gelecek yıl inşallah enflasyonda gerileme olacak. Temmuz’da ikinci bir toplantı yapmayacağız, ikinci artırıma gerek olmayacak diye düşünüyoruz. Tüm parametreler âlâ gidiyor çünkü” açıklamasında bulundu.
İşveren tarafından da farklı formüllerin yanı sıra çeşitli bölümlerce tek artırım yapılması gündeme getirildi.
İşçi kesitinin talepleri
Türk-İş Genel Lideri Ergün Atalay, pazarlığın en az 14 bin lira olan açlık sondan başlaması gerektiğini lisana getirerek, tek artırım yapılmasına da karşı çıktı.
Atalay “O masada iki gün sonra 4 tane personel oturacak. Bu paralara nasıl geçinemeyeceklerini anlatacaklar. Cambaz olsanız 11 bin 400 TL’yle bir hafta geçinemezsiniz. Burada ne söylediysem orada da birebirini söylerim. Bu sıkıntı hepimizin sıkıntısı. 8 milyon minimum fiyatlı bu ülkenin en büyük mukavelesi. Bizim için fark etmiyor. Onlar da komşularımız, arkadaşlarımız. Başlarını aşağı eğme lüksümüz yok” sözlerini kullandı.
DİSK 2024 yılı için minimum fiyat taleplerini açıklamıştı.
DİSK Lideri Dilek Çerkezoğlu tarafından yapılan açıklamada, minimum fiyatın yüksek enflasyon şartlarında yılda dört defa belirlenmesi gerektiği lisana getirildi.
Açıklamada, minimum fiyat en düşük kamu çalışanı fiyatı ve en düşük memur maaşı dikkate alınarak hesaplanması talebinin altı çizildi. 2023’te en düşük kamu emekçisinin 24 bin 500, en düşük memur maaşının 20 bin lira olduğu ve bu fiyatların yıl başında artacağı düşünüldüğünde DİSK’in işaret ettiği sayı 30 bin lira olarak ortaya çıktı.
